Oorzaken van hielspoor en pijn onder de hiel

Als u last van uw hielen heeft, kan dit verschillende oorzaken hebben. Meestal is het een combinatie van factoren:

  • overbelastings- of stressblessure
  • verkeerd looppatroon (bijvoorbeeld overpronatie)
  • gewichtstoename of zwaarlijvigheid
  • ouder worden
  • versleten schoenen die weinig tot geen steun bieden
  • verandering van baan, waarbij veel staan of lopen vereist is
  • gespannenheid in de kuitspieren

Het is van belang om het verschil tussen hielspoor en peesplaatontsteking ("Fasciitis Plantaris") te erkennen.
Over het algemeen wordt in Nederland een willekeurig probleem aan de hiel al gauw aangeduid met “hielspoor”. Hielspoor betekent echter letterlijk een spoor (of een benige groei) aan het hielbot. Hielspoor is niets meer dan een mogelijk bijverschijnsel van een veelvoorkomende voetklacht, genaamd “Fasciitis Plantaris” – Latijn voor ontsteking van de peesplaat.

Peesplaatonsteking - Fasciitis Plantaris Peesplaatontsteking
(Fasciiits Plantaris)

De peesplaat is de brede band van weefsel dat van de tenen naar de hiel loopt. Het werkt als een schokdempende boogpees en vormt de voetholte.

Door factoren zoals overbelasting, verkeerd looppatroon en gewichtstoename wordt er langdurige druk uitgeoefend op de peesplaat, waardoor deze ontstoken raakt. Dit veroorzaakt pijn en ongemak.

Als gevolg hiervan kan het lichaam ‘reageren’ en er ontstaat een vergroeiing van het bot (verkalking) aan de hiel. Dit wordt hielspoor genoemd. De meeste mensen met Fasciitis Plantaris hebben echter geen botverkalking, en dus geen werkelijk hielspoor. Daarentegen zijn er mensen die wel een hielspoor hebben, maar geen pijn onder de hiel ervaren. Pijn onder de hiel wordt namelijk veroorzaakt door ontsteking, niet door verkalking.

Omdat de term ‘hielspoor’ zo ingeburgerd is, gebruiken wij voor het gemak op deze website ook de term ‘hielspoor’ om alle vormen van hielpijn aan te duiden. Laten we de vier meest voorkomende oorzaken van peesplaatontsteking nader bekijken.

1) Overbelastings- stressblessure

Als u lange afstanden hardloopt of regelmatig een andere sport beoefent (bijvoorbeeld voetbal, basketbal, atletiek) is het mogelijk dat u hielproblemen ontwikkelt. Het constante slaan van uw voeten op de grond veroorzaakt overmatige belasting en druk op de peesplaat. Veel sporten vormen een mogelijk risico, behalve sporten als fietsen en zwemmen, waarbij de voeten niet of nauwelijks belast worden.

Maar sport en hardlopen zijn niet alleen de oorzaak van overbelasting op uw voet. Veel mensen die een actieve baan hebben waarbij ze verplicht zijn de hele tijd te lopen of te staan, lopen ook meer risico op ontsteking van de peesplaat. Bijvoorbeeld iedereen die in de horeca of detailhandel werkt, verpleegsters, mensen in de bouwvak, politie- en defensiepersoneel, leraren, enz.

Hardlopen en hielspoor

2) Verkeerd looppatroon (overpronatie)

Ons looppatroon heeft een grote invloed op onze voeten en op de vraag of we voetblessures zullen ontwikkelen of niet. Helaas lopen de meeste mensen niet op de juiste wijze. Ongeveer 50 tot 60% van de Nederlandse bevolking lijdt aan overpronatie. Dit houdt in dat de voeten en enkels naar binnen zwikken en dat de voetholte doorzakt.
Correctie-zooltjes
Als gevolg hiervan wordt de peesplaat uitgerekt. Deze onnatuurlijke verlenging leidt tot een overtollige druk en tractie op de peesplaat, die zich daardoor van het hielbot lostrekt. Dit leidt tot ‘microscheuren’ van het weefsel, en dat leidt weer tot ontsteking en pijn.

Overpronatie kan eenvoudig behandeld worden door een zooltje te dragen dat steun biedt en uw voet weer in de juiste stand terugbrengt. Met de juiste steun wordt het natuurlijke looppatroon hersteld en wordt overmatige druk op de peesplaat voorkomen.

FootActive zooltjes corrigeren overpronatie en in combinatie met andere zelfbehandelingsmethoden kunnen ze zeer effectief zijn bij de behandeling van hielpijn.

Hielspoor zolen FootActive pakt de oorzaak van hielspoor aan...

3) Gewichtstoename

U loopt meer risico om hielpijn te ontwikkelen als u te zwaar of corpulent bent. Dit komt door de verhoogde belasting op de peesplaten, vooral als de gewichtstoename snel is gegaan.

Zwangere vrouwen ervaren vaak aanvallen van hielpijn, in het bijzonder aan het einde van de zwangerschap.

4) Ouder worden

Mensen tussen de 40 en 70 jaar oud lopen het meeste risico om hielspoor te ontwikkelen. Podologen schatten zelfs in dat iedereen die ouder dan 50 is een kans van 60% heeft om pijn in de voeten te ontwikkelen, met hielpijn als de meest voorkomende aandoening.

De reden hiervoor is dat onze spieren, peesplaten en weefsel zwakker worden. De voet bestaat uit 27 botten, die bij elkaar gehouden worden door een ingewikkelde structuur van spieren en peesplaten. Als deze structuur verzwakt, zakt de voetholte in en komt er extra druk op de voetholte. Dit leidt weer tot fasciitis plantaris en andere voetklachten (bijv. Metatarsalgia: pijn in de bal van de voet).

Bovendien verdunt naarmate we ouder worden het natuurlijke vetkussentje onder de hiel tot het bijna verdwijnt. Bij het lopen is het eerste punt van impact onze hielen. Zij vangen het volledige lichaamsgewicht op als we in beweging zijn en de druk die op onze hielen wordt uitgeoefend is 2 tot 3 keer ons lichaamsgewicht!

Andere minder voorkomende oorzaken van hielpijn:

  • Achilles Tendinitis: ontsteking van de achillespees aan de achterkant van de hiel
  • een stressfractuur aan het hielbot
  • bursitis (ontsteking van de bursa, een vochtzakje aan de achterkant van de hiel)
  • artritis en diabetes kunnen hielpijn veroorzaken of verergeren
  • Tarsaal Tunnel syndroom: een zenuw aan de achterkant van de voet die bekneld is geraakt